Julius Rocas

Karanasan, mga pananaw at kwentong buhay

Ang mga Maranao – Isang pagninilay  

*Isin­u­mite bilang isang reaksy­ong papel tungkol sa isang dokyu­men­taryo tungkol sa mga Maranao, bilang bahagi ng akademikong pan­gan­gailan­gan sa Kasaysayan at Kul­tura ng Pilip­inas. Paman­tasang De La Salle Dasmariñas, Agosto 2006.

maranaoTunay na nakaka­mangha ang yaman at kulay ng kul­tur­ang Pilipino. Isa na sa mga matit­ingkad na kul­tur­ang ito ang kul­tura ng mga kap­atid nating Maranao na nanini­ra­han sa Min­danao at mga karatig pulo. Bago pa man dumat­ing ang mga dayuhang man­anakop ay maun­lad at yumayabong na ang kani­lang kul­tura, reli­hiyon, at lipunan. Ang kani­lang pagkikipagkalakalan sa mga kap­atid nating Asyano ang isa sa mga pan­gu­nahing tumu­tu­long sa pag-​unlad at pagya­man ng kani­lang lipunan at kul­tura. May sarili silang sis­te­mang pan­lipunan, mga panini­wala at tradisyon, reil­i­hiyon, at iba pa na mata­gal na nilang pina­paun­lad bago pa man dumat­ing ang mga dayuhang mananakop.

Sa katu­nayan, ang mga Pilipino sa Min­danao ang may pinaka­mataas na antas ng kaun­laran. Ang kani­lang lipunan ay nasasaayos na sa isang porma ng pyu­dal­is­mong Asyano na pina­mu­munuan ng mga datu at mahar­lika. Tali­was ito sa mga maling panini­wala na ang mga dayuhang man­anakop ang nag­dala ng sibil­isas­yon at nag-​ahon sa ating mga ninuno mula sa pagig­ing prim­itibo. Ito ay mali, dahil tulad ng nabang­git kanina, mata­gal nang maun­lad ang mga lipunang Pilipino at nan­gun­guna sa mga ito ang mga Muslim sa Min­danao, kabi­lang na ang mga Maranao.

Ang kani­lang makuku­lay na tradisyon, panini­wala, ritwal at umuus­bon na industriya't tekonolo­hiya at pat­u­loy na uunlad kung hindi lang sana nanghi­ma­sok ang mga dayuhan. Ngunit naging mat­i­bay at tapat sila sa kani­lang kinag­is­nan sapagkat tumu­tol sila sa ganap na pananakop ng mga dayuhan. Nag-​alay ng dugo at buhay upang mapa­natil­ing buo at ori­hi­nal ang kani­lang kultura't lipunan na hang­gang sa ngayon at pat­u­loy na umuu­sad kasabay ng panahon.

Imahe mula sa Ethno-​liguistic Group­ings in Mindanao

Written by jhay

October 20th, 2006 at 11:01 am

Posted in kasaysayan,kultura,opinyon

«
»
  • http://blog.jammedph.com Jam

    Hey did you know that I am a Maranao? And I am proud of it. :) And it pains me when I read some defam­ing arti­cles about Maranaos. I've been through a lot of forums, sadly most are Fil­ipino forums, dis­crim­i­nat­ing Maranaos, saying that all Maranaos (or Mus­lims in gen­eral) are extrem­ists, ter­ror­ists and so on. The sad thing with people is they gen­er­al­ize.

  • http://friendster NORHATA

    hey....iam also apurely blooded of maranao and iam also proud of it

  • P

    =) It's not every­day that I get to read some­thing good about Maranaos...;) hehe... I am another proud soul...=) A Maranao trying to wipe the stain of mis­con­cep­tions on the Maranaos=) Salaam!

  • http://mikeedainetabaoyahoo.com mikee

    ako ay nanini­wala na mababait talaga ang mga muslim at marami akong kaibi­gang muslim

  • http://juraileyahoo.com juraile

    ang mga muslim ay mababait

  • http://yahoo.com christine

    i' am inter­ested in islam reli­gion and i want to know more of it.

  • SALIHA

    IM A PURE BLOODED MARANAO,,,,,,,,,,and im sooooooooooo proud of it even though some of my friends told me i dont look like one cause ilook like ara­bian daw,,and i speak well in eng­lish and tagalog,,maranaos are peace loving people,,,so dont gen­er­al­ize all people,,be con­sid­er­ate not all people are terrorist!!!!!!!bka mas malala pa ung iba...........

  • http://googles reNza

    I'm pure full blooded maranao.....gus2 q lang sabi­hin sa mga kap­atid qng maranao muslim...tau ay ipinan­ganak na muslim...wag natin gayahin ang mga kapir...

  • http://www.friendster.com/nonong23 aru

    iam also a pure blooded maranao so im also proud of it,,,

  • http://www.friendster.com/nonong23 aru

    iam so very proud to the maranao thrive b cuz they are so very talented,negotiable,friendly,sweet, rele­gious, and most of all is hard work­ing,,, i love maranao so much and im so proud,,,,,

  • claire

    im not a maranao but maranao sounds inter­est­ing, I want to know more about them and their cul­ture... di aq nanini­wala sa mga sinasabe nila na mga rebe­lyon daw ang mga kap­atid nating muslim... ang mga muslim, nananahimik kaya wag nila guluhin dahil hindi sila gin­ugulo ng mga ito...

  • http://islajohnpaul@yahoo.com ampol

    ano ba yan. walang kul­tura ng muslim.busit

  • miGz

    gUdeve! i hVe a cOmm­nts frm some maranao girls!!! u knw wat, sOme maranao girls ay masa­hol p s mGa tAong wLang dilikadesa??? y??? xE cin­Ubra­han nYo mGa gawain ng mGa pota!!! kUn­ware con­Cr­vatv peO nsa ilalim plA ang kuLo!!! nDi rn kaila n anG Dami ngAun pros­ti­tute n maranao girls!!!! pin­abibili nila ang katawan nila para lng masara­pan sila!!! yan b ang babaeng maranao???? ka2hiya nman!!! eiow

  • http://yahoo loui

    hey ang galing naman ng mga maranao kaya

    im proud 2 be fil­ipino

  • tanga ka MiGz

    tanga ka ba? meron bang mga pros­ti­tute na gusto lang yon para masara­pan? baka ikaw pag wala ka na din makain pati kalu­luwa mo kung san mo pa masangla...

    di ako maranao pero bago ka mag com­ment gamitin mo muna yang karam­pot mong utak.. di masama gumamit ng utak ha..

  • shiit ka migz

    your such a stupid brute or bitch, dont leave com­ments na wla kang alam, I am full blood­ied maranao, kung andito ka lang cguro pin­u­tu­lan na kita ng ulo for writ­ing com­ments like that, your not using your brain.

  • Wata

    whew migz..you just proved your­self to be the biggest fool to have writ­ten such imma­ture and flam­ing com­ments. How old are you anyway?,Im not a maranao nor a muslim but I have respect which,of course you do not have..

    I pity people like you...

  • http://sumilang.jrocas.com.ph/ang-mga-maranao-isang-pagninilay/ HARAH

    (Hi Migz)

    Don't gen­er­al­ize all maranao girls..

    I'm a pure blooeded maranao, pero may tama ka sa mga sinabi mo, kaso not all maranao girls are puta, meron sig­urong iilan lang diyan..
    Yun siguro yung kulang sa sem­i­nar, coun­cilling, Par­ents guide or siguro lets just say nawawala.

    Lets all face the fact na pare­pare­has tayong mga tao, ang pinagkaiba­han lang is belief, kat­u­lad ng mga kris­tiyan, may mga puta din(Karamihan), and I would admit na meron din sa mga maranao(super KONTE).
    Pero Migs, eto ha? Maar­ing Maranao ang putang maranao girls na sins­abi mo pero in Islam, we don't con­sider them as Islam/muslim thoUgh maranao man sila.
    Ibig sabi­hin, maranao nga sila pero hindi sila MUSLIM.
    Kasi ang totoong Muslim/Islam ay di guma­gawa ng mga di-​gawain ng mga muslim, spe­cially yung degrad­ing sa part ng ISLAM.

  • janna

    we are pure blooded fil­ipino we must stop dis­c­rima­nat­ing other sector of tribes its because we are living in the same land and how can we improve our nation if dis­c­rimanate other people.

  • http://friendster dreka

    maranao's or MUS­LIMS in gen­eral are good people..eventhough may mga maranao o mga muslim na masasama o puma­p­atay ng tao..hindi ibig sabi­hin masama na clng lhat..kagaya dn cla nating mga christian..may bad side din ang mga christian..walang perpekto..igalang natin ang kul­tura ng mga muslim..nakapag-aral aq sa MSU-MARAWI..at saludo aq sa kanilng paniniwala..im also a chris­t­ian na sobrang inter­isado sa reli­hiy­ong islam..lalo na sa mga maranao..mabuhay kaung mga muslim..
    assalamu alaikum warahma tulahi wa barakatu..

  • kukay

    i am a chris­t­ian but i believe that maranao cit­i­zen are good people,muslim is their religion,right?the good thing about mus­lims that they really do respect their reli­gion. unlike some of the chris­t­ian, they are bap­tized but they forget about God.

    ok lang yun basta maha­laga Pilipino tayong lahat

  • sam

    WARN­ING!!! DO NOT READ THIS COM­MENT!!!

    Its true that not all maranaos are muslim in strict inter­pre­ta­tion. You can be called muslim if you observed the teach­ing of Islam, yet, if you didnt observed such teach­ing, you are not a muslim. This is to clear the mis-​conception about Islam.

    Islam is a com­plete way of life. Reli­gion of peace and a com­plete devo­tion to the will of Allah(God).

    I am a full blooded maranao and proud to be a muslim. I never encounter any maranao girls na pros­ti­tute. I observed some so called "social and west­ern­ized lib­er­ated maranao girls" but dont judged them as pros­ti­tute because they never be.

    To prove that maranao girls realy a con­ser­v­a­tive except few of course... Its a maranao old-​tradition na yong mga maranao girls ay hindi pwdi ikasal sa NON-​MARANAO MUCH MORE DOON SA NON-​MUSLIM!!!

  • http://yahoo.com gina

    take it easy migz..you're not a God to judge people's lives...mortal sin yan...kaya don't be too judgemental...face yourself,baka mas may deperen­sya kapa sa mga taong bini­gyan mo ng husga..i'm not maranao but i always treat people with respect..kaya please don't do that that to your fellows...baka baba­lik yan sau.

  • noemi

    pwede po ba makahingi ng kopya sa tradiyon ng mga muslim?kailangan ko po talaga eh!!tnx

  • dave

    hay sa lahat kamusta kayo ang galing pala talaga ng mga pilipinong maranao ano kaya natu­tuwa akong isa akong pilipino

  • leoj

    bakit hindi puwe­deng mag­pak­sal ang isang muslim sa isang kristyanong tulad ko?di ba may kara­p­atan ang bawat isa s atin n pumili kung sino man ang gus­tong mksama hbang buhay, ang maha­laga lang nmn e gin­galang ntin ang pnini­wla ng bawat isa s atin,hanggang kaylan tayo paghi­hi­wa­lyin ng indiskrem­i­nasy­ong eto,kristiyano man o muslim iisa ang pinanini­walaan ntin..papaanp kayo nkakasig­uro na s pag­sunod nyo s sinsbi nyong tradisyun at batas e magig­ing masya kayo?bakit hndi nyo aminin sa mga sarili nyo n marami sa mga tradisyung eto ay mksar­ili, Hang­gang kaylan tayo magig­ing ganito....

    • Joe_mar_19

      Hi leoj.. Ito ay napak­a­gan­dang tanong at dapat sagotin, upang sa ganun ay magka­roon ng kali­wana­gan at kaalam ukol nitong isyu. May tinatawag tayong tra­di­tion, cul­ture, prac­tices, beliefs, reli­gion, at iba pa. At hindi natin mai­itatanggi na bawat tao ay may kanya kanyang pag iisip at panini­wala. May kasabi­han din na walang mag­a­n­dang kul­tura sa panini­wala ng ibang kul­tura.

      May rason ang mga Muslim kung bakit mahig­pit sila sa isyung pag­pa­pakasal. Ang pag­pa­pakasal ay pag­pa­p­atali sa isang malak­ing respon­si­bil­i­dad. Maaar­ing mag­pakasal ang Muslim na lalaki sa hindi Muslim na babae. Hindi pwede mag­pakasal ang Muslim na babae sa hindi muslim na lalaki. Rason: Ang lalaki ang padre de pam­ilya. Mas malakas ang lalaki kaysa sa babae. Mas nasusunod ang lalaki kaysa sa babae. Wag natin sabi­hin na hindi naman lahat. No excuse sa totoong nangya­yari. Mas malakas ang lalaki kaysa sa babae at ang laging nasusunod ay ang lalaki. kahit may respito ang mag asawa sa isa't isa, may mga instances na mas nasusunod parin ang lalaki. Ibig sabi­hin nito, may mga ipinag­babawal ang Islam na ok sa ibang reli­hiyon. Kat­u­lad ng pagkain, atti­tude, prac­tices, at iba pa. Mahig­pit ang mga Muslim sa pagkain: baboy at alak hal­im­bawa. Hindi aware ang lalak­ing chris­t­ian sa kung anong ibibi­gay sa asawang Muslim na babae. Paano kung may ginawa sya na labag sa babae? Paano kung nakalimu­tan ng lalaki na bawal pala mag­dala ng baboy ang lalaki sa bahay. Ano ang mangya­yari???

      Samakatuwid, mas narara­pat at mas mag­a­nda na magsama ang dalawang magkat­u­lad ng reli­hiyon at panini­wala. Upang magka­roon sila ng mas mag­a­n­dang pagsasama. Mas magkaka­roon ng respito ang mag asawa dahil magkaka­sundo sila sa panini­wala.

      Ang isa sa pinakai­in­gatan ng Reli­hiy­ong Islam ay ang mga Babae at ang Reli­hiy­ong Islam. Kaya pino­pro­tek­ta­han ng mga Muslim ang kani­lang mga kababae­han at ang Reli­hiy­ong Islam.

      May kasabi­han ulit, Pre­ven­tion is better than cure. Kaya nagka­roon ng batas sa mga Muslim sa isyung pag­pa­pakasal ay para matigil na kaagad o sa hindi pa nag uump­isa ang anong magig­ing prob­lema ng mag asawa sa future. Habang maaga ay agapan, baka umus­bong at di mo na mapig­i­lan.

      Nawa'y kahit papaano nabi­gyan kita ng kunt­ing kaala­man hing­gil sa iyong kata­nun­gan. Ang reli­hiy­ong Islam ay hindi Bias at hindi unfair. May mga instances at cir­cum­stances kung bakit may mga pangya­yari na bawal sa mga Muslim. Kung may karagda­gang tanong ka pa, please wag mag atubili na mag­tanong, at sasagotin namin sa abot ng aming makakaya.

      Hindi po kami makikipagde­bate, dahil walang isyu na naso­solve sa debati­han. Pag usapan natin at para mali­wana­gan. Wag kumuntra sa panini­wala ng bawat isa. Respito sa bawat isa ay kailan­gan para magka­roon ng kapaya­paan.

      Sala­mat!

  • engrid bardilas

    well,being a maranao is sme­thing we could be proud of i only not saying ths bcoz im one,i am nt bt maranao people r brthrs and sstrs of evry­one of us...

  • http://xxx sayyid haidar

    sikat kaya tayong mga maranao, hehe­heh]

  • Migs_bunyi

    sayang kpan­galan p nmn kta migs hha ??? sam­lan­glis hha eewi

  • Lim_aira05

    wow galing ahhh!!!!!

  • Kurt

    thanks sa info

     

  • jr

    cool

  • June_carl

    cool

  • Kurt

    astig