Category Archives: kultura

Paano naman ang mga artistang politiko’t kandidato?

Mabuti naman at kahit papaano ay may nai­isip na mag­a­nda si COM­ELEC Chair Ben­jamin Abalos Sr. nung sinabi niyang maging main­gat ang media, lalo na ang mga talk shows tuwing mag-​iimibita sila ng mga puli­tiko sa kani­lang mga palabas.

Ito raw ay maaar­ing mag­bi­gay sa kanila ng "unfair advan­tage" ngay­ong elec­tion. Totoo naman dahil ang mga talk­shows, noon­time shows at prime­time shows ay pina­panood ng libu-​libong Pilipino araw-​araw.

Binang­git pa niya ang RA 9006 o Fair Elec­tions Act kung saan nakasaad; "In the broad­cast media, polit­i­cal adver­s­tise­ment may take the form of spots, guest­ings in TV shows and radio programs..."

Mali­naw ang batas. Pero paano ang mga artis­tang tatakbo ngay­ong eleksyon? Paano ang mga artis­tang naging poli­tiko na?

Baga­man sinabi ng COM­ELEC na hindi ang isang poten­syal na kan­didato o poli­tiko ay hindi pa sakop ng Fair Elec­tions Act hangga't hindi sila nag­susum­ite ng kani­lang kat­i­bayan ng pagkan­didato, may mga ilang artis­tang tatakbo o sinasabing tatakbo ang pat­u­loy pa rin sa kani­lang paglabas sa mga pal­abas sa TV. Kahit nga ang mga artis­tang halos nal­imu­tan na ng mga tao ay biglang bum­a­ba­lik at nagig­ing matunog ang pan­galan at mak­i­nang ang mukha dahil sa nalalapit na eleksyon.

Magk­aganoon man, dumat­ing ang pana­hon ng opisyal na pan­gangam­pa­nya sa Pebrero 13, 2007 at maging opisyal na kan­didato nga ang mga TV per­son­al­i­ties at artista ay huli na sapagkat mata­gal na silang nakal­abas sa mga TV shows at nangam­pa­nya nang di-​tuwiran sa mga botan­teng ini­idolo sila, sinasamba sila, sinusub­ay­bayan bawat galaw, pangya­yari sa buhay ultimo pag-​utot nila.

Sa gani­tong sit­wasyon, sa lipunan nating mas pinanini­walaan ang mga tsis­mis tungkol sa artista kaysa sa mga isyung pan­lipunan, mas dadami ang mga artis­tang makakaupo sa mga posisyon sa ating gob­y­erno. Pero ok lang, "enter­tain­ing" naman pa rin sila, at ito ang mabentang-​mabenta sa ordi­nary­ong botan­teng Pilipino.

Posted in Pulitika, kultura, opinyon | 8 Comments

Ang mga Maranao – Isang pagninilay

*Isin­u­mite bilang isang reaksy­ong papel tungkol sa isang dokyu­men­taryo tungkol sa mga Maranao, bilang bahagi ng akademikong pan­gan­gailan­gan sa Kasaysayan at Kul­tura ng Pilip­inas. Paman­tasang De La Salle Dasmariñas, Agosto 2006.

maranaoTunay na nakaka­mangha ang yaman at kulay ng kul­tur­ang Pilipino. Isa na sa mga matit­ingkad na kul­tur­ang ito ang kul­tura ng mga kap­atid nating Maranao na nanini­ra­han sa Min­danao at mga karatig pulo. Bago pa man dumat­ing ang mga dayuhang man­anakop ay maun­lad at yumayabong na ang kani­lang kul­tura, reli­hiyon, at lipunan. Ang kani­lang pagkikipagkalakalan sa mga kap­atid nating Asyano ang isa sa mga pan­gu­nahing tumu­tu­long sa pag-​unlad at pagya­man ng kani­lang lipunan at kul­tura. May sarili silang sis­te­mang pan­lipunan, mga panini­wala at tradisyon, reil­i­hiyon, at iba pa na mata­gal na nilang pina­paun­lad bago pa man dumat­ing ang mga dayuhang mananakop.

Sa katu­nayan, ang mga Pilipino sa Min­danao ang may pinaka­mataas na antas ng kaun­laran. Ang kani­lang lipunan ay nasasaayos na sa isang porma ng pyu­dal­is­mong Asyano na pina­mu­munuan ng mga datu at mahar­lika. Tali­was ito sa mga maling panini­wala na ang mga dayuhang man­anakop ang nag­dala ng sibil­isas­yon at nag-​ahon sa ating mga ninuno mula sa pagig­ing prim­itibo. Ito ay mali, dahil tulad ng nabang­git kanina, mata­gal nang maun­lad ang mga lipunang Pilipino at nan­gun­guna sa mga ito ang mga Muslim sa Min­danao, kabi­lang na ang mga Maranao.

Ang kani­lang makuku­lay na tradisyon, panini­wala, ritwal at umuus­bon na industriya't tekonolo­hiya at pat­u­loy na uunlad kung hindi lang sana nanghi­ma­sok ang mga dayuhan. Ngunit naging mat­i­bay at tapat sila sa kani­lang kinag­is­nan sapagkat tumu­tol sila sa ganap na pananakop ng mga dayuhan. Nag-​alay ng dugo at buhay upang mapa­natil­ing buo at ori­hi­nal ang kani­lang kultura't lipunan na hang­gang sa ngayon at pat­u­loy na umuu­sad kasabay ng panahon.

Imahe mula sa Ethno-​liguistic Group­ings in Mindanao

Posted in kasaysayan, kultura, opinyon | 26 Comments